Phần lớn bé mọc chiếc răng đầu tiên vào khoảng 6 tháng tuổi. Theo NHS (Anh), khoảng thời gian bình thường khá rộng: có bé mọc trước 4 tháng, có bé sau 12 tháng mới mọc, một số ít bé sinh ra đã có răng. Hai răng cửa giữa hàm dưới thường mọc đầu tiên. Đến khoảng 2 đến 3 tuổi, bé có đủ 20 răng sữa. Mọc răng có thể làm bé chảy dãi, ngứa lợi, quấy, nhưng không gây sốt từ 38 độ trở lên.
| Nhóm răng | Thời điểm mọc thường gặp |
|---|---|
| Răng cửa giữa (răng cửa ở chính giữa) | Khoảng 6 tháng, hàm dưới trước |
| Răng cửa bên | Khoảng 8 tháng |
| Răng hàm sữa thứ nhất | Khoảng 12 tháng |
| Răng nanh | Khoảng 18 tháng |
| Răng hàm sữa thứ hai | Khoảng 24 tháng |
| Đủ 20 răng sữa | Khoảng 2 đến 3 tuổi |
Thời điểm theo trang "Baby teething symptoms" của NHS. Răng hàm dưới thường mọc trước răng hàm trên cùng loại.
Dấu hiệu bé sắp mọc răng
Theo NHS, bé mọc răng có thể có:
- Lợi sưng đỏ, đau ở chỗ răng sắp mọc.
- Nhiệt độ hơi tăng nhưng dưới 38 độ.
- Má ửng đỏ một bên, có thể nổi ban đỏ nhẹ trên mặt do dãi.
- Chảy nhiều nước dãi.
- Gặm, nhai đồ vật, cho tay vào miệng nhiều.
- Dụi tai ở bên có răng mọc.
- Quấy khóc, ngủ không ngon.
Nhiều bé mọc răng mà gần như không có biểu hiện gì. NHS cũng cho biết chưa có bằng chứng mọc răng gây tiêu chảy.
Mọc răng có gây sốt không
Mọc răng có thể làm nhiệt độ tăng nhẹ nhưng không gây sốt từ 38 độ trở lên. Khi bé sốt từ 38 độ, tiêu chảy, nôn, bỏ bú, cha mẹ không nên đổ cho mọc răng. Cần tìm nguyên nhân khác như nhiễm virus, viêm tai, viêm đường tiết niệu và cho bé đi khám nếu cần.
Giúp bé đỡ khó chịu từng bước
- Cho bé gặm vòng ngậm nướu. Chọn loại silicon hoặc cao su an toàn thực phẩm, đặc ruột hoặc bơm nước kín. Làm mát trong ngăn mát tủ lạnh, không để ngăn đá vì quá cứng lạnh có thể làm tổn thương lợi.
- Xoa lợi bằng khăn sạch. Quấn khăn xô sạch, ẩm quanh ngón tay đã rửa sạch, xoa nhẹ lên chỗ lợi sưng.
- Bé đã ăn dặm: cho ăn đồ mát, mềm như sữa chua, trái cây nghiền để lạnh. Đồ ăn cứng để gặm như cà rốt sống, bánh cứng có nguy cơ hóc, chỉ cho khi bé ngồi vững và có người lớn ngồi cạnh.
- Lau dãi thường xuyên bằng khăn mềm để da cằm, cổ không bị kích ứng.
- Âu yếm, ru bé nhiều hơn. Bé quấy nhiều, ngủ kém có thể hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ về thuốc giảm đau dành cho trẻ em, không tự dùng.
Những thứ không nên dùng
- Vòng cổ, vòng tay hạt hổ phách, hạt gỗ. FDA (Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ) cảnh báo các loại vòng này có nguy cơ gây nghẹt thở, siết cổ, hóc hạt, và không có bằng chứng giảm đau mọc răng.
- Gel gây tê bôi nướu chứa benzocain. FDA khuyến cáo không dùng cho trẻ dưới 2 tuổi vì nguy cơ gây methemoglobin máu, một tình trạng nguy hiểm làm giảm oxy trong máu.
- Thuốc, gel vi lượng đồng căn dạng bôi hoặc viên ngậm mọc răng. FDA từng cảnh báo về các sản phẩm này.
- Xoa rượu, bôi mật ong lên lợi. Rượu độc với trẻ. Mật ong không được dùng cho trẻ dưới 1 tuổi vì nguy cơ ngộ độc botulinum.
- Dùng tay hay vật cứng rạch lợi cho răng mọc nhanh.
Chăm răng từ chiếc đầu tiên
- Trước khi mọc răng, có thể lau lợi bằng gạc sạch ẩm sau bú.
- Khi chiếc răng đầu tiên mọc, chải răng 2 lần mỗi ngày bằng bàn chải lông mềm, đầu nhỏ.
- AAP khuyên dùng kem đánh răng có fluor cho trẻ dưới 3 tuổi với lượng chỉ bằng hạt gạo. Từ 3 tuổi dùng lượng bằng hạt đậu.
- Không cho bé ngậm bình sữa khi ngủ, không nhúng ti giả vào đường, mật.
- Hạn chế đồ ngọt, nước ép, bánh kẹo.
- Cho bé đi khám răng khi mọc chiếc răng đầu tiên hoặc trước 1 tuổi, theo khuyến cáo của AAP.
Đưa bé đi khám khi…
- Bé sốt từ 38 độ, hoặc dưới 3 tháng có sốt.
- Bé bỏ bú, bỏ ăn, nôn, tiêu chảy, li bì. Đừng đổ cho mọc răng.
- Lợi sưng to, có mủ, chảy máu nhiều.
- Răng mọc lệch, mọc có đốm trắng đục, nâu đen.
- Bé đã 12 đến 18 tháng mà chưa mọc chiếc răng nào: cho bé đi khám nha khoa nhi để kiểm tra.
Câu hỏi thường gặp
Trẻ sơ sinh mọc răng nào trước?
Thường hai răng cửa giữa hàm dưới mọc đầu tiên, khoảng 6 tháng. Sau đó đến răng cửa giữa hàm trên, rồi răng cửa bên. Thứ tự có thể khác một chút ở từng bé.
Bé chậm mọc răng có phải do thiếu canxi không?
Phần lớn bé mọc răng muộn vẫn hoàn toàn khoẻ mạnh, do yếu tố gia đình. Không tự cho bé uống canxi hay vitamin D liều cao. Nếu đến 12 đến 18 tháng vẫn chưa mọc răng, cho bé đi khám để bác sĩ đánh giá.
Bé mọc răng có nên kiêng tắm không?
Không cần kiêng tắm. Bé mọc răng vẫn tắm bình thường. Nếu bé sốt, mệt thì tắm nhanh bằng nước ấm hoặc lau người.
Bé mọc răng quấy đêm phải làm sao?
Cho bé gặm vòng ngậm mát trước khi ngủ, lau dãi, vỗ về. Giữ nếp ngủ như bình thường. Nếu bé quấy nhiều đêm liền, kèm sốt hoặc dụi tai nhiều, cho bé đi khám để loại trừ viêm tai.